Proces budowy marki na każdym jego etapie to zadanie wymagające nie tylko nakładu sił intelektualnych, lecz także finansowych.
Skupiając się na tych drugich, traktować je należy jako inwestycję. Jednak czy markę można zaliczyć jako jedno z aktywów firm, a tym samym w razie potrzeby wycenić i spieniężyć? I co na to prawo?
Geneza marki jako pojęcia związanego z ekonomią sięga czasów starożytnych, a związane było z rozwojem handlu. Rosnąca konkurencja na rynkach np. starożytnych Grecji, Syrii i Rzymu spowodowała zjawisko anonimowości towarów, więc konieczne było wprowadzenie oznakowania produktów.
Owocowało to poprawą ich jakości i przywiązania konsumentów do konkretnych nazwisk rzemieślników czy symboli warsztatowych. Dalszy dynamiczny rozwój cywilizacji napędzany głównie przez produkcję i handel, powodował ewolucję marki jako znaku towarowego.
Dalszy rozwój marek związany jest z przemianami gospodarczymi w XIX wieku, liberalizmem ekonomicznym i dynamicznym rozwojem przemysłu. Marki jeszcze bardziej zyskały na znaczeniu, czego konsekwencją było uchwalenie ustawy o ochronie znaków towarowych, we Francji w 1803 roku. Kolejne regulacje prawne w tym zakresie miały miejsce w Anglii, Niemczech i Stanach Zjednoczonych.
Marka dziś
Dzisiejsze sposoby definiowania marki odeszły od przedmiotowego traktowania samego znaku. Ma to związek z niespotykanym nigdy wcześniej nasyceniem rynku w towary i usługi, i to w praktycznie każdym sektorze. Dzisiaj markę definiuje się jako "zespół funkcjonalnych, ekonomicznych i psychologicznych korzyści jakie stają się udziałem użytkownika produktu oznaczonego konkretną nazwą lub symbolem (zwanymi też identyfikatorami marki) (Grzegorz Urbanek "Na początku był znak" W: Marki Polskie)
Produkt stał się nadrzędny, a marka jest jego składnikiem, który jednak nadaje mu indywidualny charakter na tle podobieństw funkcjonalnych wśród konkurencji.
Tak szerokie pojęcie marki nastręcza jednak pewnych trudności, szczególnie związanych z ujęciem jej wartości w bilansowym zasobie przedsiębiorstwa, ponieważ niemożliwe jest jednoznaczne sklasyfikowanie jej jako jednego z aktywów firmy. W Polsce jest to wykluczone na gruncie prawnym, zgodnie z ustawą o rachunkowości z 1994 roku, w której marka nie istnieje jako wartość niematerialna i prawna. Niemniej w treści ustawy zawarto jako takie zarówno znak, nazwę i symbol który służy odróżnieniu produktu wśród konkurencji. Znaleźć tam także można zapis o wartości nabytej firmy. Pomimo jednak, że te kategorie są z pojęciem marki bardzo ściśle powiązane, nie wyczerpują jej definicji. Można przyjąć tezę, że taki stan rzeczy wynika z postsocjalistycznego charakteru polskiej gospodarki, w której przez długi czas pojęcie dóbr niematerialnych nie istniało.
Radek Grzybowski, brand & communications strategist, agencja mediowa ACR
Zaloguj się jako użytkownik: